Het archeologisch onderzoek naar de lineaire bandkeramiek (LBK) in Nederland kent een lange geschiedenis. Vanaf 1925 zijn amateur- en beroepsarcheologen bezig onze kennis van die cultuur te vergroten door het verzamelen van oppervlaktevondsten en door kleinere en grotere opgravingen, in wisselwerking met buitenlands onderzoek. De Leidse Universiteit, en met name prof. dr P.J.R. Modderman, heeft daarin sinds 1967 een internationaal toonaangevende rol gespeeld met grote opgravingen in de Limburgse regio te Elsloo, Geleen, Sittard en Stein. Opvallend is dat, buiten het onderzoek van Modderman, desondanks de publicaties van de onderzoeksgegevens summier zijn. De meeste onderzoeksresultaten die in de beginjaren van het bandkeramische regionale onderzoek werden behaald, zijn in korte overzichtsartikelen gepubliceerd waarbij de zogenaamde “krenten uit de pap” werden gepresenteerd. Deze zijn richtinggevend geweest voor het onderzoek naar de bandkeramische cultuur, maar de huidige vraagstellingen vragen om een gedetailleerd inzicht in de onderzoeksgegevens. Daartoe is het noodzakelijk deze “vergeten” gegevens boven water te halen en voor iedereen toegankelijk te maken.
Het gehonoreerde NWO-Odyssee projectvoorstel behelst de uitwerking van dertien (nood)opgravingen, uitgevoerd door de Universiteit Leiden, het Rijksmuseum van Oudheden en/of amateurarcheologen in de periode vóór de grote opgravingen van Modderman (1926-1949) en de periode daarna (1970-2000) onder de projectnamen Beek-Molensteeg, Berg aan de Maas-Pastoor Eijckstraat, Catsop-Spoorlijn, Echt-Annendaal, Geleen-Bergstraat, Geleen-Centraal Laboratorium, Geleen-Seipgensstraat, Geleen-Urmonderbaan, Maastricht-Belvedère, Maastricht-Caberg, Maastricht-Klinkers en Stein-Haven. Het is een selectie van onderzoeken uit een, helaas, groter aantal van niet of nauwelijks uitgewerkte onderzoeken. De integratie van die oude en jonge, maar niet afdoend gepubliceerde opgravingen met de wèl afdoend gepubliceerde opgravingen zullen de wetenschappelijke meerwaarde opleveren. Naast het uitwerken van de diverse onderzoeken is minstens zo belangrijk dat er kennisoverdracht plaatsvindt. Het project is een uniek samenwerkingsverband tussen archeologen uit een academische setting (Faculteit der Archeologie Universiteit Leiden; diverse specialisten), beleidsuitvoerende setting (Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed), commerciële setting (Archeologisch onderzoek Leiden; diverse specialisten), heemkunde setting (amateurarcheologen), gemeentelijke setting (Gemeente Maastricht) en museale setting (Rijksmuseum van Oudheden). Juist de combinatie van (amateur)onderzoekers van het eerste uur die in meerdere of mindere mate betrokken zijn geweest bij bovenstaande projecten én jonge onderzoekers die richtinggevend zijn voor de nieuwe generatie, laat het fundamentele belang van dit project zien. Uitwerking van de genoemde onderzoeken en kennisoverdracht vormen naast publieke voorlichting, in de vorm van een tentoonstelling en een website, het centrale thema van het hier voorgestelde project. Met behulp van deze website waar LBK publicaties digitaal worden verzameld en openbaar toegankelijk gemaakt alsmede een tentoonstelling in het RMO, wordt nadrukkelijk getracht een groter publiek te bereiken en een maatschappelijke meerwaarde verkregen.