Category Archives: Publications

Op deze pagina worden een aantal publicaties over de bandkeramische cultuur of onderzoek aangeboden. Deze zijn vrij om te gebruiken mits voorzien van de juiste referenties.

[news] Afterlife of Early Neolithic houses in the Polish lowlands

(De plek van) Een bandkeramische nederzetting of een bandkeramisch huis is na zijn gebruik vermoedelijk nog lang zichtbaar geweest als bouwval of in de herinnering van de mensen. In het buitenland zijn een aantal voorbeelden te noemen op welke wijze met deze plekken werd omgegaan. Voor Nederland, waar aansluitende groepen na het einde van de bandkeramiek niet duidelijk zijn aangetoond kan alleen maar gekeken worden naar soortgelijke voorbeelden binnen de bewoningsfase van de bandkeramiek in Nederland.

Een voorbeeld uit Polen wordt in onderstaande link weergegeven en is wederom een mooi voorbeeld van de uniformiteit binnen de bandkeramiek: Joanna Pyzel. Afterlife of Early Neolithic houses in the Polish lowlands. Past Horizons. March 23, 2013, from http://www.pasthorizonspr.com/index.php/archives/03/2013/afterlife-of-early-neolithic-houses-in-the-polish-lowlands.

Bożejewice 22/23, Kuyavia. An LBK house superimposed by a house of the Brześć Kujawski culture (after Czerniak 1998: 27).
Bożejewice 22/23, Kuyavia. An LBK house superimposed by a house of the Brześć Kujawski culture (after Czerniak 1998: 27).

[News] Odyssee op de Steentijddag 2013

Beste Steentijd-geïnteresseerde,

De drieëntwintigste editie van de Steentijddag kondigt zich aan. Deze staat gepland voor zaterdag 2 februari 2013. We hebben een gevarieerde dag samengesteld uit diverse aanmeldingen voor lezingen. Het voorlopige programma vindt u in deze brief. De samenvattingen van de lezingen zijn te raadplegen op de website. We hopen natuurlijk op uw komst.

De dag zal als vanouds worden gehouden in het Lipsiusgebouw van de Universiteit, Cleveringaplaats 1 te Leiden. De inschrijving, met koffie en thee, vindt plaats van 10.30–11.00 uur in de centrale hal. De borrel na afloop is in het Rijksmuseum van Oudheden, Rapenburg 28.

We zullen de lunch gebruiken in het Lipsiusgebouw. Tijdens de lunch kunnen vondsten worden getoond en kunnen boeken en tijdschriften worden verkocht en gekocht. Net als vorig jaar kunt u ook posters ophangen (A0-formaat of kleiner). Indien u voor verkoop een tafel nodig heeft of een poster wilt tonen, laat het ons dan weten (archeologie@planet.nl).

De kosten voor deelname, inclusief lunch en borrel, bedragen 20 euro. U kunt zich aanmelden door het overmaken van dit bedrag op ING-rekening 8987358 t.n.v. M.F. van Oorsouw inzake Steentijddag, Amsterdam onder vermelding van ‘inschrijving 2013’. Als u elektronisch betaalt, graag ook uw naam en adres vermelden. Uw betaling dient vóór 28 januari 2013 binnen te zijn; van de betaling ontvangt u geen bevestiging. Als u alleen boeken verkoopt en de lezingen niet bijwoont, geldt een speciaal tarief van 15 euro inclusief lunch.

Indien u later of aan de zaal betaalt, is er voor u geen lunch beschikbaar! Wij verzoeken u om, als u aan de zaal betaalt, gepast te betalen.

Onze Vlaamse vrienden kunnen zich per e-mail (archeologie@planet.nl) aanmelden; voor de betaling wordt met hen een regeling getroffen.

Wij hopen u (ook) dit jaar te mogen verwelkomen.

Met vriendelijke groet namens de werkgroep ‘Steentijddag’,

Luc Amkreutz

 

Voorlopig programma voor de 23e Steentijddag op 2 februari 2013

 

Leiden, Lipsiusgebouw, Universiteit, Cleveringaplaats 1

 

10.30-11.00 Ontvangst, inschrijving, koffie en thee

 

11:00-11.30 Jean-Pierre de Warrimont

Acheuléen in context? Vroeg-paleolithische artefacten in een lössgroeve ten westen van Maastricht

 

11.30-12.00 Maaike Sier

Verdronken kampplaatsen. Recent donkenonderzoek in de Yangtzehaven, Maasvlakte 2, Rotterdam

 

12:00-12:30 Steentijdberichten

- Franka Kerklaan: de visresten van Emmeloord (J97)

- Jan Kleinen: Laat-paleolithische en mesolithische vondsten uit Lochem

- Tom Hazenberg en Simone Bloo: ‘Borger Meetings 2009’: het boek

 

12.30-14:00 LUNCH

Tevens is het mogelijk publicaties te kopen en te verkopen en elkaar vondsten te

tonen.

 

14:00-14:30 Willem-Jan Hogestijn en Wouter Smith

Naar een efficiëntere opsporing van (kleine) vuursteenvindplaatsen en de weg naar Rome

 

14:30-15:00 Marjorie de Grooth

Verrassende variatie: verwerving en verwerking van bandkeramisch vuursteen (Odyssee project ‘Terug naar de Bandkeramiek’)

 

15.00-15.30 THEEPAUZE

 

15:30-16:00 Theo ten Anscher

De laatsten zullen de eersten zijn. P14 en het ontstaan van de Trechterbekercultuur

 

16:00-16:30 Annelou van Gijn en Diederik Pomstra

Huize Horsterwold. Een reconstructie van een steentijdhuis in de Flevopolder

 

16.30-17.30 BORREL

Borrel in het Rijksmuseum van Oudheden

 

Kijk op www.rmo.nl/steentijddag voor uitgebreide informatie over het programma.

 

 

[News] Lezingenmiddag “Limburg” in RMO: Archeologische ontdekkingen

bron: Leids Nieuwsblad

Archeologen uit de provincie Limburg spreken vrijdag 26 oktober van 14.30 tot 16.30 uur over unieke ontdekkingen en hun onderzoek tijdens de 12 Provinciën Lezingen in het Rijksmuseum van Oudheden. Het museum en Hazenberg Archeologie organiseren elke 2 maanden een lezingenmiddag waarbij telkens de archeologie van een andere provincie besproken wordt. Na edities waarin de provincies Friesland, Noord-Brabant, Gelderland en Zuid-Holland aan bod kwamen, is het nu de beurt aan Limburg.

Conservator Luc Amkreutz van het Rijksmuseum van Oudheden doet samen met Archol onderzoek naar vindplaatsen van ‘de Bandkeramiek’ in Limburg, de vroegste boerencultuur in Nederland (circa 5300 v. Chr.). Over het onderzoeksproject “Terug naar de Bandkeramiek” is in het museum tot en met 25 november een kleine tentoonstelling te zien.

Provinciaal archeoloog Karianne Winthagen vertelt over het icoon van het Limburgse verleden: de Maas. Door de bewoners van Limburg is de Maas verkozen tot ‘Het Landmark Limburg’. In een reis langs de Maas beschrijft Winthagen de Limburgse cultuurhistorische rijkdom, ambities en dilemma’s.

 

Vraagtekens

Conservator Karen Jeneson van het Thermenmuseum gaat de discussie aan over de behoefte aan nieuw onderzoek naar Romeins Limburg. Over het Romeinse verleden van Zuid-Limburg is in het verleden al veel gezegd en geschreven. Maar zelfs na 150 jaar onderzoek staan er nog verrassend veel vragen open. Jeneson gaat met name in op de vraagtekens omtrent de Romeinse nederzetting in Heerlen.

De gemeentearcheoloog van Venlo, Maarten Dolmans, spreekt over de mikwe van Venlo, een joods badhuis uit de 14e eeuw. Deze werd in 2004 ontdekt midden op de Oude Markt tijdens een grootschalig archeologisch onderzoek aan de Maasboulevard. De mikwe, de oudste van Nederland, is in zijn geheel geborgen en te zien in het Limburgs Museum in Venlo.

AM

LBK Odyssee in Archeologie Magazine

In het laatste nummer van ArcheologieMagazine is een artikel gewijd aan ons Odysseeproject. Het geeft een inkijk in de eerste resultaten ondersteunt door prachtig beeldmateriaal. Het artikel is hier te bezichtigen in PDF formaat

Download210 downloads

 

Meer artikels over archeologie in Nederland en in het buitenland zijn te lezen in het ArcheologieMagazine of Archeologie Online.

 

De eerste, de oudste, de grootste, etc.

Archeologen zijn altijd op zoek naar superlatieven. De oudste werktuigen, de eerste bewoning van een gebied, de 100e LBK boerderij in Elsloo, de grootste dissel, de kleinste microliet en ga zo maar door. De echte informatie zit vaak veeleer verscholen in de normale vondsten, in de noeste patronen die door veelvuldig graven, analyseren en documenteren tevoorschijn komen, die op het eerste gezicht lang niet altijd spraakmakend lijken en waar vaak bloed, zweet en tranen aan ten grondslag liggen. Zo ook afgelopen week. In de regenachtige nazomer ontbrak nogal eens de reden naar buiten te trekken en in het kader van het Odyssee project verschansten Ivo en ik ons dan ook enkele dagen in de bieb van het RMO om daar op zoek te gaan naar documentatie en correspondentie over de opgravingen die het team onderzoekt. Trouw aan deze bijdrage zal ik dan ook niet ingaan op de informatie die we gewonnen hebben, op de schetsen die hopelijk wat licht in de duisternis werpen, of op de verwikkelingen tussen RMO, correspondenten, regionale notabelen, opgravers, verplaatste vondsten, bovenmoerdijkse arrogantie en provincialisme, maar op een van de superlatieven, die, onder een roestig paperclipje van inmiddels zo een 85 jaar oud aan een brief zat gehecht.

De brief betreft er een van RMO correspondent en rijksarchivaris dr. Goossens aan zijn goede vriend directeur Holwerda van het RMO, gedateerd 18 maart 1926. ‘Ik was precies van plan U heden te schrijven, toen ik Uw brief ontving. Alles gaat wel…’ Hij vervolgt met te melden dat zijn opgravingen in het Romeinse castellum en de pandtuin van de O.L. vrouwenkerk (te Maastricht?) niet ideaal verliepen, onder meer door de haast die geboden was omdat er bloemperken zouden worden aangelegd. De inderhaast aangelegde sleuf stortte ook nog eens een keer in. Beter nieuws is er voor de op handen zijnde opgravingscampagne, waarbij het RMO en het Limburgs (geschied en oudheidkundig) genootschap elkaar al een tijdje financieel en opgravingstechnisch vinden. Goossens nodigt Holwerda uit: ‘Wat Belvédere betreft, voor het regelen van het onderzoek aldaar zult u zelf eens moeten overkomen. Dat was trouwens ook uw plan meen ik? Het terrein is uitgestrekt en de vondsten zijn zoo verschillend dat U persoonlijk vantevoren moet gezien hebben om een “plan de campagne” in elkaar te zetten.’ Hij vervolgt met: ‘Ik zend u hierbij een foto, die ik als proef had laten maken van een der typische scherven en van 3 krabbers uit het gat dat ik in Oct. j.l. ontgroef.’

Daar, tussen de regels door staat het dan, een superlatief van de bovenste plank, verwijzend naar een kleine vierkante opname onder voornoemde paperclip. Vooralsnog staan wij ons er in het project op voor de oudste foto van Bandkeramisch aardewerk gevonden te hebben (en meteen de oudste foto van drie Bandkeramische krabbers). Op de achterkant van de foto staat Maastricht-Belvédere, Oct. 1925. Misschien niet zo een belangrijke, maar het is wel de oudste….tenminste, voorlopig……